Seyahatlerde Can ve Mal Güvenliği

Seyahatlerde Can ve Mal Güvenliği Slide 1
GEDSC DIGITAL CAMERA
Seyahatlerde Can ve Mal Güvenliği Slide 2
Seyahatlerde Can ve Mal Güvenliği Slide 3
Seyahatlerde Can ve Mal Güvenliği Slide 4
Seyahatlerde Can ve Mal Güvenliği Slide 5
Seyahatlerde Can ve Mal Güvenliği Slide 6
Seyahatlerde Can ve Mal Güvenliği Slide 7

Türkiye motosikleti çok sevdi ve her geçen gün daha da fazla seviyor. Motosikletle uzun süreli yurt içi ve yurt dışı seyahatlere çıkanların sayısında gözle görülür bir artış var. Yüzlerce olmasa da artık her yıl onlarca motosikletli gezgin bir şekilde yurt dışında yollara atıyor kendini. Avustralya ve Japonya gibi ada ülkeleri de dahil olmak üzere hemen hemen her yerde Türkiye’den motosikletli bir gezgin vardı bu sene. Sürüş haricinde ve özellikle yurtdışı motosikletli seyahatlerde can ve mal güvenliği için nelere dikkat etmek gerek kısaca bunlara değinmek istedim. 2014 yaz aylarında ülkemizde güney doğuda ne yazık ki iki gezgin arkadaşımız yaşamlarını yitirdi. Küçük tedbirlerle bu durumdan sakınılabilir miydi bilemiyorum ama en azından her durumda elimizden gelenin en iyisini yapıp sonrasını akışa bırakalım derim.

Doğaya baktığımızda hayvanalar aleminde en etkili savunma yönteminin gizlenmek olduğunu görüyoruz. Bukalemunlar bunun en güzel örneklerinden. Düşmanlarından gizlenmek ya da avlarının gözüne batmamak için bulundukları ortamın bitki örtüsüne ya da rengine göre renklerini değiştiriyorlar ve bir nevi saklanıyorlar. Benzer şekilde, hareket etmeden hatta nefes bile almadan duranlar, kendini kum, toprak ya da suyun içine gömenler var. Amaç belli; gizlenerek, dikkat çekmeyerek düşmanları ile fiziksel bir mücadeleye girmekten kaçınmak. Bir diğer yöntem de güçlü görünerek ya da güçlü olarak kötü niyetle yaklaşmak isteyenleri caydırmak. Silahlı kuvvetlerin zaman zaman yaptığı ve basında da genişçe yer alan tatbikatlarda da amaç budur aslında; düşmanlara göz dağı vererek ‘bana bulaşma’ mesajını vermek. Seyahat ederken de gerektiğinde güçlü görünerek gerektiğinde gizlenerek kendimizi bazı risklerden uzak tutabiliriz.

Niyeti kötü olan biriyle eğer bir şekilde karşılaşırsanız ve kafasına size zarar vermeyi taktıysa çok fazla bir şansınız olmayabilir. Ancak durum buraya gelene kadar yapılacak pek çok şey var. Azınlıkta da olsa dünyada kötü niyetli insanlar, canımıza ya da malımıza göz koyabilecek insanlar var diye seyahat etmekten vaz geçecek değiliz her halde değil miJ

Öncelikle can ve mal güvenliğimiz için de en az sürüş güvenliği için olduğu kadar dikkat, özen ve enerji harcamalıyız. Sürüş sırasında risk oluşturabilecek konulara nasıl dikkat ediyorsak seyahat sırasında da iyi gözlem yapmak, bulunduğumuz ülke ya da şehirdeki riskleri de dikkate alarak ilerlemek yararlı olacaktır. Öncelik tabi ki can güvenliği.  Daha sonra da mal güvenliği; motosiklet başta olmak üzere diğer eşyalarımız özellikle maddi değeri büyük olan eşyalar.

Motosikletinizi geçici olarak biraz çirkinleştirerek, eski ve yıpranmış bir görünüme sokarak daha az dikkat çeker hale getirmek güzel bir yöntem. Kendinden yapışkanlı etiketler, mutfak dolaplarının içlerini kaplamak için kullanılan yine kendinden yapışkanlı kaplama malzemeleri kullanılabilir. Biraz daha abartmak isterseniz folyo ile kaplayabilirsiniz ancak unutmayın amaç çirkinleştirmek. Parça parça dağınık bir şekilde hatta uyumsuz renk ve şekillerle kaplarsanız daha güzel olur. Kalemle üzerine yazılar yazabilir ya da daha sonra kolaylıkla çıkarabileceğiniz hazır sprey boyalarla da yapabilirsiniz bu işi. Motosikletinizin markası ilgi çeken bir marka ise logolarını da bir şekilde kapatmayı ya da çıkarmayı unutmayın. Motosikletinizi kirli bırakmak yıkamamak da işe yarayabilir. Eski ve yıpranmış bir motosikleti çalmak isteyebileceklerin sayısı, yeni ve pırıl pırıl bir motosikleti çalmak isteyebileceklerin sayısından daha azdır.

Yepyeni, rengarenk ve bilinen pahalı markalı kıyafetleri giymekten kaçının. Zengin ve paralı görünmek bazı durumlarda işe yarayabilir ancak her durumda değil. Hedef olmayın. Bazı yerlerde kolunuza taktığınız sizin için ucuz ama başkaları için değerli olabilecek bir kol saati bile sorun yaratabilir. Gözündeki güneş gözlüğü olduğu için Venezuela’nın başkenti Karakas’da saldırıya hedef olan bir gezgin ile tanışmıştım. Sıradan görünün ve göze batmamaya çalışın.

Akıllı telefon, tablet, bilgisayar, fotoğraf makinesi gibi maddi değeri yüksek ve herkesçe bilinen ve arzu edilebilecek eşyalarınızı saklamaya, her ortamda çıkarmamaya kullanmamaya özen gösterin. Kalabalık bir şehir merkezinde harika bir tarihi eserin önünde çevrenizdekiler fotoğraf makinelerini çantalarından çıkarmıyorlarsa durup iki dakika düşünün ve bir daha gözlemleyin etrafı. Çok para vererek aldığınız lensinizin de üzerine takılı olduğu yeni kameranızı gördüğünde iştahı açılacak birileri olabilir çevrenizde.

Sokağa çıkmadan önce farklı ceplerinize farklı büyüklüklerde paranızı yerleştirin. Sizin için 20 dolar büyük bir para olmayabilir ancak önünde elinizi cebinize attığınız kişi için büyük olabilir. Mümkün olduğu kadar paranızı göstermeden ve küçük paralarla bozuk paralarla alışverişinizi yapın. Para saklama kemerleri ve doğrudan vücudunuza bağlayabileceğiniz para saklama cüzdanlarını kullanabilirsiniz. Ama asla paranızı, para bozdurmak için gittiğiniz banka şubesi ya da döviz bürosunda bu cüzdan ya da kemerden çıkarmayın. Önceden hazırlığınızı yapıp öyle gidin değişim yerine.

Hediyelik eşya ve hatta bazen gıda alışverişinizi bile yanınızda taşıdığınız içerisi görünmeyen bir çantada taşıyın. Bu kadarı da abartı demeyin. Brezilya’da Rio de Janeiro şehrinde marketten yaptığım gıda alışverişi sonrasında kaldığım yere gideren elimdeki market torbaları sebebi ile meraklı ve rahatsız edici bakışlara maruz kalmıştım.

Yerleşim yerlerinden uzakta doğada kamp yapacaksanız hava kararmadan durup yemeğinizi yiyin ve aynı yerde kalmayın. Hava tam kararmak üzereyken kimse sizi görmezken yoldan biraz uzaklaşarak kimsenin göremeyeceği bir yerde çadırınızı kurun. Var ise motosikletinin üzerindeki fosforları örtün. Çevrenizde birileri varsa ve sağduyunuz sizi uyarıyorsa çadırınızı kurulu bir şekilde yem olarak bırakın ve matınızı uyku tulumunuzu alıp çadırınızın dışında yatın. Özellikle meraklı ve aşırı alkollü kişiler istemeden de olsa sizi rahatsız edebilir. Eğer mümkün ise ibadethanelerin bahçeleri içerisinde ya da okul, hastane, resmi devlet binaları, polis ve askeriye binaları yakınlarında kamp kurmaya çalışın. Benzer şekilde hapishane bahçeleri de güvenli yerler arasındadır.

Özellikle sınır geçişlerinde çok büyük miktarda para bozdurmayın. Kur düşük olacağı için değil kaç paranız olduğunu belli etmemek için. Sınır geçişinden önce harçlar sigorta vb. için ne kadar bir miktar nakit paraya ihtiyacınız olacağını önceden öğrenebilirseniz sadece o kadar para cebinizde olduğu halde sınıra gidin. Bir şekilde rüşvet isteyen olması durumunda paranızın olmadığını rahatlıkla gösterebilirsiniz.

İkinci bir ‘yalancı cüzdan’ taşımayı şiddetle öneririm. Bu cüzdan içerisinde üzerindeki tarihi geçerli ancak daha önceden iptal ettirdiğiniz en az bir bankamatik kartı ve bir kredi kartı bulunsun. Renkli fotokopi ile çoğalttığınız ve PVC kaplı bir ehliyet, küçük bir miktar nakit para ve hatta mümkünse bir iki aile fotoğrafı da koyun içine. Ehliyetinizin kopyası sizin için orijinal gibi görünmeyebilir ama unutmayın ki çok büyük bir ihtimalle hayatında ilk defa gördüğü bir belgenin orijinal olup olmadığını anlaması mümkün olmayacak. “Benim ülkemde sürücü belgeleri böyle” deyip devam edebilirsiniz. Karşılaştıracağı bir örnek olmadığı için kabul edecektir. Olmaz olmaz demeyin niyeti bozuk ve karşısında duramayacağınız birisi gasp etmeye niyetlenebilir. Bu durumda inandırıcı olması için çok da kolay teslim olmadan çıkarıp rahatlıkla verebilirsiniz cüzdanınızı. Benzer şekilde sürücü belgenizi isteyen bir trafik polisine de rahatlıkla çıkarıp verebilirsiniz. Rüşvet isteyebilir ya da haksız yere ceza kesmek isteyebilir; verin ehliyetinizi ve cezayı şehirdeki polis merkezinde ödeyince ehliyetinizi geri alacağınızı söyleyin yolunuza devam edin.

Yine her yerde değil ama değil bazı yerlerde ve durumlarda adres soracağınız kişiyi bile seçmekte fayda var. Bunun bir kuralı kolay bir tarifi yok, yapmaya çalıştığım sadece hislerime güvenerek durumu değerlendirmek oluyor çoğu zaman. Size gelerek yardım etmeyi teklif eden bir kişiden yardım almaktansa, yardıma ihtiyacınız olduğunda kendiniz seçtiğiniz bir kişiye sormak daha güvenli olabilir. Yolda yürüyen herhangi birinin riski, o yolun kenarında bir dükkanda çalışan birinden her zaman daha yüksektir.

İyi niyetle de sorulmuş olsa konaklama, yemek, katılacağınız size özel bir tur vb. konularda bütçenizi söylemeyin. İlk önce fiyatını sorun sonra bütçenize göre kendiniz karar verin. Otel sormak için yaklaştığınız birisinin o gece konaklamak için 70 doları gözden çıkardığınızı bilmesine gerek yok.

Konaklama yerlerinde motosikletinizi yağmurdan güneşten ziyade kötü niyeti olabilecek gözlerden korumaya çalışın. Kapalı ve güvenlikli bir garaj en iyisi tabi ki ancak her zaman mümkün olmayabilir. Bir duvarın bir aracın arkasına bile olsa mutlaka saklamaya gizlemeye gayret edin. O da olmazsa üzerini örterek kamufle edin ama açık seçik orta yerde bırakmayın.

Telaş içerisinde bir şeyler yapmaya çalışmayın. Bu hem zaman kaybına sebep olacak hem de seyahatin tadını çıkarmanıza engel olacaktır. Dışarıdan bakan bir göz de telaşla hareket eden bir gezgini mutlaka ayırt edecektir. Durun ve sakinleşmeye çalışın. Güzelce dinlenin, biraz araştırma yaparak uzun dönemli olmasa bile bir kaç günlük yolunuzu ve yapmak istediklerinizi planlayın. Nereye ve nasıl gideceğinizi bilerek yola çıkın, kendinizden emin olun ya da en olmadı emin gibi görünmeye çalışın. Yol çıktığınız anda değiştirseniz bile kafanızda bir plan olmadan hareket etmeyin.

Gittiğiniz yerdeki kurallara dikkat edin öğrenmeye çalışın ve uyun. Kurallara uymayarak, eksik ya da yanlış şeyler yaparak sizden rüşvet istenmesine sebebiyet vermeyin. Rüşvet vermek, rüşvet vermenize sebep olan konudan daha büyük bir suç olabilir sırf bu nedenden göz altına alınabilir sıkıntılı zaman geçirebilirsiniz.

Sabırlı olun. Özellikle sınır geçişlerinde, gümrük kontrollerinde acele etmeyin ve aceleniz varmış gibi asla görünmeyin. Acelesi olan bir gezgin pek çok kişi için güzel bir fırsattır. Acelesi olan biri kendisine zaman kaybettirecek şeyleri aşmak için fazla para vermeyi, rüşvet vermeyi ya da gerekli olmayan şeyleri almayı göze alabilir. Aceleniz varsa okumaya anlamaya çalışmadan elinize tutuşturulan ama hiç bir geçerliliği olmayan bir kağıt parçasına sınır geçiş harcı diye para verebilirsiniz. Etrafına ‘para saçan’ bir motosikletli gezgin de bazıları için güzel bir av hedefi olabilir.

Yine gümrük kontrol noktalarında çantalarınızı açıp kontrol etmek istediklerinde dikkatli olun. Görevli sizi acele ettirmek istese de acele etmeyin. Çantalarınızı teker teker çıkarın ve açın. Birden fazla kişi tarafından aranıyorsanız daha dikkatli olun. Bir görevli temizlik çantanızın içerisine bakarken diğerine uyku tulumunuzu vermeyin. Yavaş yavaş ve sıra ile gösterin sizden istenilenleri.

Pasaport ve evrak kontrolünde sadece ve sadece sizden istenilen belgeleri ve mutlaka teker teker verin. Görevlinin işini kolaylaştırmak düşüncesi ile istemediği hiç bir belgeyi çıkarmayın ve vermeyin. Gülümseyin ve az konuşun. Yine sağduyunuza kulak vererek bazı durumlarda bildiğiniz lisanı bilmezden anlamazdan gelin. Anlamıyorum demek, “bu iş için sana güvenmiyorum”, “sana para vermek istemiyorum”, “sana kameramı vermek istemiyorum” demekten her zaman daha kolaydır.

Kişisel güvenliğiniz, motosikletiniz ya da diğer eşyalarınızın emniyeti için gerekli görüyorsanız bazı özel durumlarda izin almadan doğru olduğuna inandığınız şeyi yapın. Mesela kalacak yer ararken motosikletinizi üzerinde tüm eşyalarınız ile birlikte yol kenarında bırakmaktansa, bahçe kapısını açıp çimenlere basmayınız yazısını görmezden gelerek, içeri almanız daha güvenli olabilir. Bunu ABD’de yapmayın ama gerekli görüyorsanız Panama’da yapabilirsiniz. Çoğu zaman özür dilemek izin almaktan daha kolaydır.

Normal şartlarda bir ülkeye girdikten sonra ülke içerisinde göçmen bürosu memurları haricinde hiç bir yetkili pasaportunuzu soramaz. Herhangi başka bir kimlik belgesi isteyebilirler ancak pasaportu isteyemezler. Malum yabancı bir ülkedeyken pasaport en önemli belge. Böyle bir durumla karşılaşırsanız ve durumun ciddi olmadığını hissederseniz pasaportunuzu o ülke içerisindeki konsolosluğa ya da o ülkenin göçmen bürosuna verdiğinizi söyleyin ve yanınızdaki fotokopisini gösterin. Kötü niyetli bir memur pasaportunuzu eline aldıktan sonra kukla gibi oynatabilir sizi istediği gibi.

Can ve mal güvenliğimizi sağlamaya çalışırken tabi ki tedbirli davranmalıyız ancak yine burada dengeyi sağlamak gerek. Yoksa aşırı tedbirli davranarak, abartarak paranoyakça davranarak seyahatimizi bir kabusa çevirmek işten bile değil. Yeni ve güzel insanlarla tanışmak, seyahat süresince unutulmaz arkadaşlıklar kurup bir ömür unutamayacağımız hatıralara sahip olmak için biraz da akışına bırakmak gerek. Sağduyunuza güvenin ve kendinizi hayatın güvenli ve huzurlu kollarına bırakın 🙂

Yolumuz açık olsun!

Savaş BALABAN

(75 Yazı)

Yorum yazın